گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )

60

گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )

بخواهد در صدد جبران اهانتى برآيند كه در بندر كنگ نسبت به ايرانيان مرتكب شده‌اند و بدينوسيله جنگ منتقى گردد و باز بموجب همين اطلاعات نماينده هلند به باتاويا « 1 » نوشته بوده است كه به منظور ارعاب اعراب و ايجاد وحشت در خليج‌فارس نيروى دريايى قوى و مجهزى به بندر ارسال دارند تا اعراب را مجبور به پرداخت خسارت و جريمه به دولت ايران بنمايد و يا ايرانيان را براى جنگ با اعراب كمك كند . به همين علت به جاسوس مزدورى كه در منزل صدر اعظم تعيين نموده بودم گفتم هر بار كه نماينده دولت هلند به آنجا آمد به من خبر دهد . او در ماه ژانويه به اصفهان رسيده بود ولى روز بيست و يكم مارس به منزل اعتماد الدوله رفت زيرا در آن روز سال نو ايرانيان شروع مىشود و در نزد آنها مرسوم است كه سال نو را جشن مىگيرند و به يكديگر تهنيت مىگويند . در آن روز نماينده نامبرده ملاقات بسيار كوتاهى با وى داشته كه حتى بر زمين ننشسته است به اين ترتيب يقين حاصل كردم كه صدر اعظم او را به هيچ مأموريتى اعزام نداشته بوده است زيرا اگر جز اين بود نماينده هلند پس از بازگشت از گمرون به منظور عرض گزارش به پادشاه توسط صدر اعظم مدتى به اين طولانى بانتظار نمىماند و نيز دليل ديگر اينكه وجود نيروى دريايى هلند در خليج‌فارس ثابت نگرديد زيرا موعد بادهاى موسمى گذشته است و آنها هنوز به خليج نرسيده‌اند . بعلاوه هلندىها امروزه توانايى تشكيل يك ناو بزرگ با دويست تن اروپايى را ندارند زيرا از لحاظ نفرات بسيار در مضيقه هستند و افرادى كه در كشتىهايشان استخدام مىكنند هندى هستند در هر كشتى حتى بيست نفر هلندى وجود ندارد و اين موضوع را من از انگليسىهاى ساكن بندر گمرون بطور يقين تحقيق نمودم و امروزه هلندىها بواسطه جنگهاى اروپا افراد كمكى اروپايى كم دارند . روز يكشنبه سىام در كليساى فرقه مذهبى كارم اسقف الى دوسن آلبرت تقديس مىشد او منتظر مانده بود تا من بحضور پادشاه شرفيابى حاصل كنم و بتوانم ديگر از

--> ( 1 ) - Batavia